Persberichten

West-Vlaamse bouwsector draait op hoog niveau

Fransen vullen acuut tekort aan bouwarbeiders in

De West-Vlaamse bouwsector presteert op een hoog niveau. Maar tegelijk bestaat in geen enkele andere provincie zo’n acuut tekort aan bouwarbeiders als in West-Vlaanderen. Vandaar dat West-Vlaamse bouwbedrijven voor hun vacatures steeds meer over de grens van hun provincie kijken. Fransen lijken gretiger op deze vacatures in te gaan dan Walen, zo is gebleken uit een recente enquête van de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB).

Stijgende bouwactiviteit

In Vlaanderen zit de woningbouw al geruime tijd in de lift. Op vier jaar tijd (van 2001 tot 2005) is het aantal stedenbouwkundige vergunningen voor nieuwe woningen met 42% toegenomen. In West-Vlaanderen stellen wij een gelijkaardige evolutie vast. In deze provincie steeg het aantal vergunningen voor nieuwe woningen van 2001 tot 2005 met 38%. Binnen de woningbouw moet men wel een onderscheid maken tussen de bouw van nieuwe huizen (eengezinswoningen) en nieuwe appartementen. Beide deelmarkten kunnen immers afwijkend evolueren.

In Vlaanderen is het aantal stedenbouwkundige vergunningen voor nieuwe huizen van 2001 tot 2005 toegenomen van 14.988 tot 18.354, d.i. een stijging met 22%. Het aantal vergunningen voor nieuwe appartementen is nog forser gestegen: van 13.298 tot 21.737, d.i. een toename met maar liefst 63%. In West-Vlaanderen is het aantal vergunningen voor nieuwe huizen nog krachtiger toegenomen dan het Vlaams gemiddelde. Het aantal stedenbouwkundige vergunningen voor nieuwe huizen steeg er de laatste vier jaar met 37%: van 3.051 tot 4.183. De stijging van het aantal vergunningen voor nieuwe appartementen (39%) bleef daarentegen onder het Vlaamse gemiddelde van 63%. Daarbij hoort wel een belangrijke kanttekening, met name dat de appartementsbouw in West-Vlaanderen zich al geruime tijd op een hoog niveau bevindt. Al in 2001 werd een derde van de Vlaamse appartementsbouw in West-Vlaanderen gerealiseerd. In de provincie West-Vlaanderen ligt het aandeel van de appartementen systematisch hoger dan in de andere provincies. De bloeiende appartementsbouw aan de kust is niet vreemd aan deze evolutie.

De niet-woningbouw (d.i. vooral gebouwen met kantoor-, handels-, industrie- en landbouwfuncties) is in verhouding veel minder belangrijk in West-Vlaanderen. De laatste jaren heeft dit marktsegment in West-Vlaanderen wel aan belang gewonnen terwijl het op Vlaams niveau nog steeds stukken onder het niveau van 2001 presteert.

In 2005 blijkt de West-Vlaamse bouwconjunctuur zich te stabiliseren. Er is nog nauwelijks toename in vergelijking met vorig jaar: niet in de woningbouw en al evenmin in de niet-woningbouw. Maar het is een stabilisatie op hoog niveau. Dit verklaart waarom de regio met een acuut tekort aan bouwvakarbeiders blijft kampen.

Enquêteresultaten

De VCB heeft circa 120 West-Vlaamse bouwbedrijven ondervraagd over het gebruik van Franse en Waalse arbeidskrachten. Van deze bedrijven heeft 30% vreemde arbeidskrachten in dienst. Het gaat daarbij in 53% van de gevallen om Franse arbeiders en slechts in 22% van de gevallen om Waalse arbeiders. De rest betreft andere buitenlandse arbeidskrachten, waaronder Centraal-Europese.

Dit neemt niet weg dat het aantal niet-Vlaamse arbeiders in dienst van de West-Vlaamse bouwbedrijven al bij al beperkt blijft. In 45% van de gevallen gaat het slechts om één arbeider. In slechts 17% van de gevallen gaat het om meer dan drie arbeiders.

De overgrote meerderheid van de bouwbedrijven die Franse, Waalse en andere buitenlandse arbeiders in dienst nemen, doen dit omdat ze geen Vlaamse arbeiders vinden. Kleine en middelgrote ondernemingen evalueren de schaarste aan geschoolde arbeidskrachten niet anders dan grote ondernemingen. Ook bij de beslissing om niet-Vlaamse arbeiders aan te werven zijn er geen verschillen tussen KMO’s en grote ondernemingen.

In ongeveer zeven op de tien gevallen gebeurt de aanwerving via spontane sollicitaties. Van groot belang zijn ook de informele contacten. Uitzendbureaus spelen een veel minder beduidende rol. Kranten, tijdschriften en publieke diensten voor arbeidsbemiddeling (VDAB, FOREM en hun Franse evenknie) worden voor de aanwerving van Waalse of Franse bouwvakkers amper of zelfs helemaal niet ingeschakeld.

Negen van de tien West-Vlaamse bedrijven die Franse arbeiders in dienst hebben, menen dat Franse arbeiders liever in Vlaanderen werken dan in Frankrijk. Daarvoor verwijzen zij in de eerste plaats naar de fiscale en sociale voordelen en in de tweede plaats naar de betere lonen. In de ondervraagde bouwbedrijven moeten 57% van de Franse en Waalse arbeiders dagelijks tussen 20 en 40 km afleggen terwijl 30% van hen dagelijks niet meer dan 20 km moet afleggen. De West-Vlaamse arbeidsmarkt met haar nijpende schaarste en de Waalse en Franse arbeidsmarkten met hun hoge werkloosheid liggen dus wel zeer dicht bij elkaar.

Arbeidsmarkttekorten

In de enquête van de VCB hebben negen op de tien bevraagde West-Vlaamse bedrijven uitdrukkelijk gewezen op het acute tekort aan geschoolde arbeidskrachten op de West-Vlaamse bouwarbeidsmark. Deze tekorten blijken ook duidelijk uit de analyses van het FVB (Fonds voor Vakopleiding in de Bouwnijverheid). In geen enkele andere Vlaamse provincie zijn per bouwvacature zo weinig werkzoekenden voorhanden. Het gaat om een verhouding van 1 op 5 terwijl Vlaanderen een gemiddelde van 1 op 8 haalt. In geen andere provincie is de spanning op de bouwarbeidsmarkt tussen vraag en aanbod zo groot. De hoge spanningsgraad in West-Vlaanderen is niet beperkt tot een paar beroepen maar geldt voor bijna alle knelpuntberoepen in de bouwsector.

Bovendien blijkt dat het aantal openstaande vacatures in West-Vlaanderen dit jaar in vergelijking met vorig jaar met 20% is gestegen terwijl tegelijk het aantal werkzoekenden voor de bouwsector met 4% is gedaald. Dit geeft aan dat de tekorten op de West-Vlaamse bouwarbeidsmarkt nog krapper zijn geworden. Monteurs van centrale verwarming, ijzervlechters, bekisters, loodgieters, dakdekkers, straat-, grond- en wegenwerkers en metselaars zijn in West-Vlaanderen de knelpuntberoepen bij uitstek. Voor monteurs van centrale verwarming geraken 30% van de vacatures niet ingevuld. Ook voor ijzervlechters, bekisters, straat-, grond- en wegwerkers en dakdekkers blijft meer dan een kwart van de vacatures oningevuld openstaan.

De rekrutering van bouwarbeiders op de West-Vlaamse arbeidsmarkt wordt verder bemoeilijkt doordat 75% van de werkzoekenden die bij de VDAB hun interesse voor een bouwberoep hebben getoond, laaggeschoold zijn en 40% geen ervaring heeft in het beroep waarvoor hij of zij ingeschreven staat. Voor heel wat werkzoekenden zal een job in de bouwsector slechts haalbaar zijn na een om- of bijscholing in een opleidingscentrum of in de bedrijven zelf via een IBO (Individuele Beroepsopleiding in de Onderneming).

Statistieken

Bouwconjunctuur

[ top ]