Persberichten

Alternatieve financieringsvormen voor rusthuisinfrastructuur

Vlaamse subsidies essentieel in strijd tegen stadskankers

Vorige week heeft de Vlaamse regering besloten tien stadskernvernieuwingsprojecten te subsidiëren. Vandaag is bekend geraakt dat voor 2006 geen Vlaamse subsidies voor stadskernvernieuwing zijn gereserveerd. Nochtans zijn deze subsidies essentieel om de meest verloederde buurten in de Vlaamse steden te saneren. De Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) pleit er dan ook voor dat de Vlaamse overheid de komende vier jaar zeker nog twee oproepen voor nieuwe projecten zou lanceren. Op die manier komt er ook continuïteit in de meest succesvolle formule van publiek-private samenwerking die de Vlaamse overheid tot nu toe heeft op gang gebracht.

In 2003 heeft de Vlaamse regering een eerste reeks van acht projecten goedgekeurd voor een totaal subsidiebedrag van 21 miljoen euro. Vorige vrijdag volgde de goedkeuring van een tweede reeks van tien projecten, eveneens voor een subsidiebedrag van 21 miljoen euro.

De eerste reeks leidde tot een totaal investeringsvolume van circa 350 miljoen euro, de tweede tot een totaal investeringsvolume van ongeveer 450 miljoen euro. Bovendien is de inbreng van ‘private’ bedrijven in de strikte zin van het woord bij de tweede reeks van projecten hoger dan bij de eerste reeks. Bij de eerste reeks ging de zogenaamde ‘private’ inbreng nog vaak uit van overheidsbedrijven, zoals sociale huisvestingsmaatschappijen.

Dit betekent dat het stadsvernieuwingsfonds in de tweede reeks duidelijk meer private middelen heeft kunnen mobiliseren. Elke euro die de Vlaamse overheid in dergelijke projecten investeert, genereert nu ongeveer 20 euro andere middelen. Het hefboomeffect is enorm. Deze dynamiek mag niet worden onderbroken. Vandaar het pleidooi van de VCB voor continuïteit. Bovendien zullen steden en private partners zich nog beter kunnen voorbereiden indien de Vlaamse overheid voor de nieuwe oproepen een duidelijke meerjarenplanning zou opmaken.

Bij stadskernvernieuwingsprojecten werd al heel wat ervaring opgedaan. Zo is duidelijk geworden dat voor stadskernvernieuwing een masterplan onontbeerlijk is. Masterplannen bieden een duidelijk perspectief op de verdere ruimtelijke invulling van de buurt omdat zij aangeven waar onder meer sociale woningen, handelszaken, kantoren enz. kunnen komen. Zij gaan daarin verder dan de gewestplannen. Zij preciseren ook het toekomstige mobiliteitsbeleid, wat essentieel is voor bijvoorbeeld privaat geëxploiteerde parkeerterreinen. Alleen al zo’n duidelijk perspectief moedigt private partners aan om aan de ontwikkeling van een stadsbuurt mee te werken.

Vooral bij stadskernvernieuwing komen de voordelen van publiek-private samenwerking (PPS) duidelijk naar voor. Het gaat doorgaans om complexe projecten die de overheid en de private sector alleen nooit tot een goed einde kunnen brengen. Zonder PPS zouden de betrokken stadsbuurten bij gebrek aan overheidsmiddelen blijven verloederen. Zelfs vernieuwende aanbestedingsformules, zoals offertevragen en wedstrijdaanbestedingen, en creatieve financieringsinstrumenten, zoals onroerende leasing, schieten hiervoor tekort.

Bovendien bieden stadskernvernieuwingsprojecten een belangrijke maatschappelijke meerwaarde. Dankzij PPS kan de stadskernvernieuwing veel sneller worden gerealiseerd. Zij zal ook op een meer gestructureerde manier gebeuren dan wanneer overheid en private sector zelf geïsoleerde projecten gaan opzetten.

Tenslotte zal een stadskernvernieuwingsproject met PPS ook een financiële meerwaarde betekenen. Vaak zal het project dankzij PPS goedkoper uitvallen dan wanneer de overheid al de betrokken terreinen onteigent en op het onteigende terrein volledig met overheidsmiddelen gebouwen en woningen opzet. De gronden in de stadscentra zijn trouwens zo duur dat de overheid hierop enkel nog via PPS sociale woningen kan laten oprichten, met name door deze woningen te integreren in gemengde projecten waarbij de functie wonen samengaat met andere functies, zoals winkelen, kantoren, scholen enz.

Marc Dillen, directeur-generaal van de Vlaamse Confederatie Bouw