Persberichten

Bouwarbeiders verouderen fors
Aantal jonge afgestudeerden daalt

Bouwbedrijven willen zelf werklozen gaan opleiden

Terwijl in 1989 nog 65% van de bouwarbeiders jonger was dan 40 jaar, is dit aandeel in 2004 geslonken tot 54%. De veroudering vordert traag maar zeker. Wellicht zal binnen enkele jaren de helft van de bouwarbeiders uit 40-plussers bestaan. Maar het bouwonderwijs ontgoochelt. Het trekt steeds minder leerlingen aan en levert steeds minder afgestudeerden. Op korte termijn ziet de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) maar een oplossing: bouwbedrijven moeten volop zelf jonge werkzoekenden kunnen opleiden.

Binnen de bouwsector bestaat een duidelijke verschuiving van jongere naar oudere arbeiders. Terwijl in 1989 de leeftijdsgroep van 25- tot 35-jarigen nog de hoofdtoon voerde, ligt het zwaartepunt nu op de 35- tot 45-jarigen. Het aandeel van de leeftijdsgroep van 45-jarigen en ouder is gestegen van 22,5% tot 31,2%. Het aandeel van de min 25-jarigen is op 15 jaar tijd gedaald van 18,3 naar 12,6%. Op de bouwplaatsen treft men dus steeds meer oudere en almaar minder jongere bouwarbeiders aan.

Deze evolutie houdt nauw verband met de te beperkte instroom van jongeren. Het beroepssecundair bouwonderwijs laat al jaren verstek gaan. In alle studierichtingen die de bouwsector aanbelangen, is het aantal afgestudeerden sedert het jaar 2000 sterk tot zeer sterk gedaald: voor schilder- en decoratietechnieken met 33%, voor houtbewerking met 12%, voor ruwbouw met 11%, voor centrale verwarming en sanitaire installaties met 10%.

De komende vijf jaar gaan 6.000 Vlaamse 55-plussers op pensioen. De jaren nadien komen de dichtbemande leeftijdsgroepen van 45- tot 55-plussers bij de pensioengerechtigde leeftijd. Een forse stijging van het aantal gepensioneerden is onafwendbaar. Met premies probeert de bouwsector de uitstap uit het beroepsleven enigszins te verlaten. Maar dit zal niet volstaan. Tegelijk moet het aantal jongeren toenemen. Daarvoor rekent de bouwsector op het beroepssecundair onderwijs. Maar blijkbaar tevergeefs. Vanuit die kant valt voorlopig weinig soelaas te verwachten. Ook dit schooljaar is eerder sprake van een status-quo of hoogstens van een lichte groei.

Reeds in haar jaarrapport van 1991 heeft de VCB gewezen op een aantal serieuze tekortkomingen in het secundair bouwonderwijs: het grote aantal vroegtijdige afhakers en het ontoereikend aantal afgestudeerden, de absolute noodzaak om deze uitstroom aan te vullen via de omscholing van werkzoekenden, de te beperkte inlassing van bedrijfsstages, de povere uitrusting van bepaalde opleidingscentra. Op 15 jaar tijd is weinig veranderd. De VCB koestert dan ook weinig hoop voor een snelle, fundamentele verbetering.

Vooral de woningbouwers krijgen op dit ogenblik met een stijging van het aantal werken te maken. Door gebrek aan personeel dreigen zij deze werken niet of niet tijdig te kunnen uitvoeren. In deze periode van hoge werkloosheid zouden zij extra jobs kunnen creëren. Maar door gebrek aan afgestudeerde vaklui blijkt dit niet mogelijk.

De enige oplossing op korte termijn is dat bouwbedrijven meer zelf werkzoekenden gaan opleiden. Het meest gebruikte instrument daartoe is de IBO (individuele beroepsopleiding in de onderneming). Vorig jaar hebben de Vlaamse bouwbedrijven via deze formule maar liefst 2.400 werkzoekenden opgeleid. Voor 55% ging het om laag geschoolden en voor 53% om jongeren van minder dan 25 jaar. De VCB pleit ervoor dat bouwbedrijven nog meer werkzoekenden zelf zouden kunnen opleiden. Op jaarbasis moet het mogelijk zijn 4.000 werkzoekenden in de bouwbedrijven zelf een individuele opleiding te laten volgen.

Voor meer informatie:
Marc Dillen, directeur-generaal van de Vlaamse Confederatie Bouw, GSM 0475/72.01.72.

Aantal afgestudeerden beroepssecundair bouwonderwijs 3de graad

Bron: statistisch jaarboek onderwijs